Gesubsidieerde rechtsbijstand

Goed nieuws vanuit het SCP: de armoede in Nederland is verder aan het dalen. In 2014 leefden nog ruim 1,2 miljoen Nederlanders onder de ‘niet-veel-maar-toereikend’-grens. Voor 2017 wordt verwacht dat deze groep verder zal krimpen naar de 1 miljoen. Nog steeds erg veel.

Daar komt bij dat de Nederlandse samenleving snel verandert. Twee ontwikkelingen springen in het oog. Ten eerste is de welvaart toegenomen waardoor burgers meer koop- en dienstverleningsovereenkomsten en daarmee juridische transacties aangaan. Ten tweede verschuiven de rechtsrelaties en het aanbod van voorzieningen: zaken die voorheen hoofdzakelijk publiek – dus via de overheid – werden geregeld, worden nu steeds meer privaat geregeld.

De overheid legt dus steeds meer verantwoordelijkheden bij de burger; hij of zij moet meer zelf ondernemen om geschillen en problemen op te lossen. Dat kost tijd, geld en moeite. Echter, volgens art. 18 van de Grondwet heeft u altijd recht op bijstand. Dus ook als u het niet kunt betalen.

Hoewel mijn praktijk vooral is gericht op het midden- en kleinbedrijf, vind ik het eveneens belangrijk me in te zetten voor de minder bedeelden in onze samenleving. Daarom behandel ik jaarlijks eveneens een aantal ‘toevoegingszaken’: dat wil zeggen dat wanneer u tot voormelde groep behoort en bij een geschil betrokken raakt, u onder voorwaarden recht heeft op juridische bijstand welke door de overheid zal worden vergoed.

Die voorwaarden zijn te vinden op de website van de Raad voor Rechtsbijstand. In het kort geef ik hier de belangrijkste punten.

Geschil

Allereerst zal een inhoudelijke beoordeling plaats moeten vinden. Er moet sprake zijn van een conflict, de benodigde bijstand moet juridisch van aard zijn en ook nodig zijn, het geldelijk belang (de te verwachten opbrengst) moet opwegen tegen de te maken kosten en de zaak moet een redelijke kans van slagen hebben. Ook kan het zijn dat de te verrichten werkzaamheden onder het bereik van een eerder afgegeven toevoeging vallen.

Ook is het in het algemeen zo dat zakelijke geschillen niet in aanmerking komen voor een toevoeging. Er zijn echter uitzonderingen mogelijk; bijvoorbeeld wanneer u starter of ZZP-er bent of wanneer de onderneming meer dan een jaar geleden is geëindigd.

Ik kan u niet in alle soorten zaken bijstaan. Onderwerpen als vreemdelingenrecht, personen- en familierecht en strafrecht behoren niet tot mijn expertise. Ik zal u in dat geval doorverwijzen naar een andere advocaat.

Inkomensgrens

Uw inkomen mag niet boven een bepaalde grens liggen (voor 2016 is die grens voor ‘reguliere zaken’ vastgesteld op ongeveer € 26.000 voor alleenstaanden en € 36.800 voor samenwonenden). Ook het vermogen mag niet te hoog zijn.

Als u in aanmerking komt, betaalt u een eigen bijdrage (2016: tussen de € 196 en € 823 in geval van een procedure; tussen de € 77 en € 129 als de rechtsbijstand beperkt blijft tot advies en ondersteuning). Wanneer u eerst om inlichtingen vraagt bij het Juridisch Loket en u wordt via deze instantie doorverwezen naar mij, ontvangt u € 53 van die eigen bijdrage retour.

Ik zal de toevoeging namens u aanvragen bij de Raad voor Rechtsbijstand. Met behulp van uw BSN-nummer zullen uw financiële gegevens bij de Belastingdienst worden opgevraagd. Bij de beoordeling of u voor gefinancierde rechtshulp in aanmerking komt, zullen de gegevens van het laatst afgeronde belastingjaar (het peiljaar) worden gebruikt. Dat betekent voor een in 2016 geplaatste aanvraag dat uw bruto jaarinkomen van 2014 dus bepalend is. Als dat nadelig voor u uitpakt, is het wellicht mogelijk het peiljaar te verleggen.

Rechtsbijstandverzekering

Wanneer u een beroep kunt doen op een rechtsbijstandverzekering, dient u dat aan mij te melden. Ik zal dan contact opnemen met uw verzekeraar en overleggen of het mogelijk is dat ik de zaak voor u behartig. Als dat mogelijk is zal de verzekeraar alle kosten van de bijstand vergoeden en hoeft er mogelijk geen toevoeging meer te worden aangevraagd.

Vergoeding

In beginsel zullen uw eigen advocaatkosten worden vergoed. In het algemeen ontvangt de advocaat die namens u op basis van gesubsidieerde rechtsbijstand werkzaamheden verricht, slechts een beperkte vergoeding van de Raad van Rechtsbijstand voor alle verrichtingen in uw zaak. Het betreft dus geen urenvergoeding, maar vastgestelde bedragen voor bepaalde verrichtingen. Na afloop van de zaak worden aan iedere standaardhandeling punten toegekend, zoals het opstellen van een dagvaarding, het bijwonen van een zitting of het indienen van een akte repliek). Deze punten worden vermenigvuldigd met een vast bedrag. Daaruit volgt een standaard vergoeding, ongeacht het aantal werkelijk bestede uren in een zaak.

Deze vergoedingen zijn door allerlei bezuinigingen de laatste jaren flink onder druk komen te staan. Daarom is het voor mij als advocaat van belang dat u probeert om zo efficiënt mogelijk om te gaan met de beschikbare tijd door bijvoorbeeld eerst informatie op te vragen bij het Juridisch Loket, vooraf documenten, e-mails en ander ‘bewijsmateriaal’ te verzamelen die uw stellingen ondersteunen en informatie over uw persoonlijke situatie (legitimatie, BSN-nummer e.d.) bij de hand te hebben als u langs komt. Dit kan zorgen voor een snelle en eenvoudige aanvraag voor gefinancierde rechtshulp.

Houdt in geval van een procedure rekening met het volgende. De gerechtelijke instantie brengt in de meeste gevallen griffierechten in rekening: deze vallen niet onder de toevoeging. Ik kan wel namens u om verlaging van de griffierechten vragen. Deurwaarderskosten die gemaakt moeten worden voor het uitreiken van een dagvaarding worden meestal wel vergoed. Andere proceskosten (bijvoorbeeld inschakelen deskundigen, getuigen, uittreksels uit openbare registers, beslaglegging) komen in beginsel voor uw eigen rekening. Als de procedure uiteindelijk in uw voordeel uitvalt, zal de rechter de wederpartij veroordelen in de proceskosten en betalen zij in beginsel deze kosten. Krijgt u geen gelijk, dan moet u ook de proceskosten van de wederpartij vergoeden.

Wanneer de procedure in uw voordeel wordt beslist en u ontvangt als gevolg daarvan een geldbedrag, dan is het mogelijk dat de RvR de aan u verleende toevoeging alsnog intrekt. Het moet dan gaan om een ontvangen geldbedrag van minimaal € 12.219 (2016). U dient dan de ontvangen rechtshulp zelf te betalen van het door de rechter toegekende geldbedrag.

Conclusie

Neem vrijblijvend contact op en laat u adviseren over uw geschil. Dan kijken we tevens of u eventueel in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand.

Bronnen:

Juridisch Loket

Raad voor Rechtsbijstand

Sociaal en Cultureel Planbureau

Wet op de Rechtsbijstand